2030eko Jasangarritasunerako Hezkuntzako V. Eskola - Naturatik heztea: klima-aldaketari aurre egiteko irtenbide biziak

1. Deskribapena

Larrialdi klimatikoak, biodibertsitatearen galerak eta gure lurraldean bizitzeko modua eraldatzeko premiazko beharrak markatutako testuinguruan murgilduta gaude. Egoera honetan naturan oinarritutako konponbideak, eskola-inguruneetan klima arintzeko eta egokitzeko erantzun eraginkor gisa ez ezik, hezkuntza- eta gizarte-tresna indartsu gisa aurkezten dira.

Testuinguru honetan naturan oinarritutako konponbideak (NBS) txertatzea funtsezko elementua da klima-aldaketara egokitzeko estrategien barruan, konponbide horiek aldi berean inguruneak eta biztanleriaren osasuna hobetzen laguntzen dutelako. Ebidentzia zientifikoak erakusten duenez tenperaturen igoera iraunkorrak eta bero-boladen maiztasun handiagoak gero eta inpaktu handiagoak eragiten dituzte osasunean, hilkortasuna handituz eta bereziki sektore zaurgarrienei, hala nola haurrei, eraginez. Egoera horren aurrean eskola-inguruneetan landaredia, itzala eta birnaturalizazio-soluzioak integratzeak erosotasun termikoa hobetzea eta muturreko beroarekiko esposizioa murriztea ahalbidetzen du. Beraz, eskola-patioen birnaturalizazioak garrantzi berezia hartzen du; izan ere, lurraldean babesleku klimatiko irisgarriak eta banatuak sortzen laguntzeaz gain, umeentzat osasungarriagoak diren inguruneak ere bultzatzen ditu, ikastetxeen egunerokoan ingurumen-, gizarte- eta ongizate-onurak txertatuz.

2030eko Jasangarritasunerako Hezkuntzako IV. Eskola ekimenak urrats bat gehiago ematea proposatzen du: ez mugatzea esperientziak ezagutzera, baizik eta egungo egoerak eskatzen duen kultura-eraldaketari laguntzeko gai diren esperientzia horiek hezkuntza-prozesu bizi nola bihurtu aztertzea.

Edizio hau esplorazio- eta diseinu-laborategi moduan pentsatu da; Eskola honetan parte-hartzaileek hezkuntza-lurralde berrietako esploratzaileen rola hartuko dute euren gain. Euskadiko eta beste testuinguru batzuetako soluzio naturalen esperientzia errealetatik abiatuta ikastaroak natura, klima, komunitatea eta ikaskuntza lotuko dituzten hezkuntza-proposamenak aztertu, berrinterpretatu eta prototipatzera gonbidatzen du.

Fokua ez da soilik esku-hartzeen emaitza fisikoan jarriko (patio birnaturalizatuak, korridore berdeak, azpiegitura berdeak...), baizik eta bereziki esku-hartze horiek ahalbidetzen dituzten partaidetza-prozesuetan; ikaskuntza aktiboko espazio gisa duten potentzial pedagogikoa; eta erantzunkidetasuna, pentsamendu kritikoa eta inklusioa sortzeko duten gaitasuna.

Ikastetxeak, udalerriak eta tokiko proiektuak berezko hezkuntza-azpiegitura gisa jorratuko dira: eginez ikasteko, esperimentatzeko, zaintzeko eta kolektiboki erabakitzeko espazioak.

Formatu tradizionaletik urrun, 2030eko Jasangarritasunerako Hezkuntzako IV. Eskola ekimenak galdera hauek egitea, probatzea eta prototipatzea proposatzen du:

• Zer ekarpen egiten dio naturak ikastetxeetako erabiltzaileen osasunari?
• Nola hezten da patio birnaturalizatu batetik?
• Zer hezkuntza-kontakizun dago udal-jarduera klimatiko baten atzean?
• Nola bihurtu esku-hartze tekniko bat baliabide pedagogiko transferigarri?

Eskolak inspirazio-gune izan nahi du, baina, batez ere, ideia eta proposamen aplikagarrien ekoizpen kolektiborako gune, Garapen Jasangarriko Helburuekin eta egungo erronka klimatiko eta sozialekin lerrokatuta.

2. Helburuak

• Naturan oinarritutako konponbideak hezkuntza-espazioak klima-inpaktuetara egokitzeko funtsezko tresna gisa identifikatzea. 
• Naturan oinarritutako konponbideek klima-aldaketari aurre egiteko hezkuntza-tresna gisa duten ahalmena aztertzea.
• Lurraldearekin eta benetako eraldaketa-prozesuekin konektatua dagoen ingurumen-hezkuntza berritzailea sustatzea.
• Parte-hartzaileei hezkuntza-proposamenak diseinatzeko irizpideak eta gako praktikoak ematea.
• Patioei, eskola-inguruneei eta birnaturalizatzeko tokiko jarduerei buruzko begirada pedagogikoa sustatzea.
• Hezkuntzaren, administrazioaren eta tokiko eragileen arteko lankidetza eta trukea bultzatzea.
• Ikastetxeetara eta udalerrietara transferi daitezkeen hezkuntza-jardueren prototipoak sortzea.

3. Hartzaileak

• Irakasleak eta hezkuntza-eragileak (formalak eta ez-formalak).
• Administrazio publikoetako eta toki-erakundeetako teknikariak.
• Administrazio publikoetako eta toki-erakundeetako teknikariak.
• Unibertsitateko eta heziketa-zikloetako ikasleak.
• Jasangarritasunean, ingurumen-hezkuntzan eta ekintza klimatikoan interesa duten pertsonak.

4. Metodologia

Eskola metodologia aktibo eta parte-hartzaileetan oinarritzen da, inspirazioa eta praktika konbinatuz:

• Ingurumen Hezkuntzako Laborategia: hezkuntza-ikuspegiak, -formatuak eta -narratibak esperimentatzeko sormen-espazioa.
• Esplorazio-misioak: prozesua gidatzen duten dinamika egituratuak (analisia → berrinterpretazioa → diseinua).
• Hitzaldi inspiratzaileak: esparru-, esperientzia- eta ikuspegi-berritzaileen ekarpena hainbat esparrutatik.

Azken emaitza testuinguru erreal batean naturan oinarritutako irtenbide bati lotutako hezkuntza-jardueraren prototipo bat diseinatzea izango da.

Modalitatea: mistoa presentziala eta online goizez. Presentziala arratsaldez.

IZEN-EMATE ESTEKA