Eusko Jaurlaritzak, Ihobe Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoaren bidez, gazteen asmo handiko parte-hartzerako Europako katalogo metodologikoa osatzen parte hartu du. Katalogo hori Society Shapers Transforming European Participation (STEP) proiektuaren esparruan garatu da. Erasmus+ programak finantzatutako ekimena da, erabaki publikoak hartzeko prozesuetan gazteen benetako inplikazioa indartzera bideratua.  

Katalogoa Europako hiru eskualderen —Euskadi, Gelderland (Herbehereak) eta Danimarka Erdialdeko Eskualdea— arteko hainbat urtetako elkarlanaren emaitza da. Lan honetan gazteek, arduradun politikoek eta administrazio publikoetako teknikariek hartu dute parte. Helburua da gazteen parte-hartzea modu estrategikoan, denboran eutsita eta benetako eragina izanik landu nahi duten erakunde publikoentzat ezagutza- eta hausnarketa-oinarri komun gisa balio izatea.  

Beste eskuliburu batzuek ez bezala, dokumentuak ez du eredu itxi bakar bat proposatzen, ezta errezeta azkarrik ere. Aitzitik, benetako esperientzietan oinarritutako printzipioak, metodoak eta ikaskuntza praktikoak jasotzen ditu, eta arreta jartzen du gazteen partaidetza-prozesuak zeharkatzen dituzten dilema, harreman eta botere-dinamiketan.  

Katalogoaren abiapuntua funtsezko ideia bat da: gazteen parte-hartzea ez da aukerako osagarri bat, baizik eta erantzukizun demokratiko bat, erakunde publikoen kulturan eta egituretan txertatu behar dena.  

Euskadi eta Bilbon partekatutako esperientzia 

Euskadik STEP proiektuari egin dion ekarpena Ihoberen bitartez bideratu da, eta gazteen partaidetza-prozesuetan duen esperientzia eskaini du, erronka konplexuei lotuta, hala nola trantsizio ekologikoari, klima-aldaketari eta ingurumen-politikei lotuta. Testuinguru horretan, Erasmus+STEP proiektuaren aurrez aurreko saioetako bat Bilbon egin zen, eta gazteen eta hiru eskualde parte-hartzaileetako ordezkari instituzionalen arteko trukerako funtsezko gune bihurtu zen.  

Saioak aukera eman zuen ikuspegiak kontrastatzeko, esperientziak partekatzeko eta batera hausnartzeko nola diseinatu gazteek parte hartzeko prozesuak, gazteentzat ulergarriak, garrantzitsuak eta esanguratsuak direnak, baita eremu teknikoak edo politikoki konplexuak direnak ere. Ikuspegi hori bereziki garrantzitsua izan da Ihoberen lanari begira, gazteen parte-hartzea politika publikoen kalitatea aberasteko eta haien legitimitate soziala indartzeko bide gisa ulertzen baita.  

Katalogoaren gakoak  

Katalogoak modu egituratuan lantzen ditu gazteek kalitatezko parte-hartzea izan dezaten funtsezkoak diren hainbat alderdi, besteak beste:  

• Parte-hartzea benetako erabakiekin lotuko duten lankidetza-formatuak diseinatzea.  
• Hainbat gazte erakartzea eta motibatzea, normalean inplikatzen diren profiletatik harago.  
• Sasi-partaidetzaren prebentzioa, ondoriorik gabeko prozesu sinbolikoak saihestuz.  
• Gazteen ekarpenak itzultzearen, gardentasunaren eta aitortzearen garrantzia.  
• Esperientziak partekatzeko eta eskalatzeko beharra, isolatuta gera ez daitezen eta pertsona jakin batzuen mende egon ez daitezen.  

Dokumentuak azpimarratzen du gazteen parte-hartzeak balioa sortzen duela egindako ekarpenen eta hartutako erabakien artean harreman argia dagoenean eta erakundeak eragina eta erantzukizuna partekatzeko prest daudenean.  

Aurrera egiten jarraitzeko gonbidapena  

Katalogoa dokumentu bizia da, irakurtzeko, berrikusteko eta hainbat testuinguru instituzionaletara egokitzeko sortua. Helmuga baino gehiago, praktika demokratikorako modu berriak esperimentatzen, ikasten eta eraikitzen jarraitzeko gonbidapena da, gazteak politiken hartzaileak ez ezik, politika horien definizioan eragile aktiboak ere izan daitezen.  

Ekimen horren bidez, Ihobek gazteen parte-hartze esanguratsuarekin eta inpaktudunarekin duen konpromisoa indartzen du, Euskadiren eta Europaren oraina eta etorkizuna markatzen duten ingurumen- eta gizarte-erronkekin lerrokatuta.