Kostaldea klima-aldaketara egokitzeko, datu zientifikoak, aurrea hartzeko gaitasuna eta administrazioen arteko erabaki koordinatuak behar dira. Horixe izan da Uhinaken, Klima Aldaketari eta Itsasertzari buruzko Nazioarteko Biltzarraren, aurkezpen ofizialean partekatutako mezua. Ficobak eta AZTIk antolatutako biltzarrak zazpigarren edizioa egingo du urriaren 8an eta 9an Ficoban.

Irungo alkate eta Ficoba Fundazioko presidente Cristina Labordak eztabaida horrek kostaldeko udalerrientzat duen garrantzia azpimarratu du:

«Uhinak kongresuak berriro ere gero eta beharrezkoagoa den eztabaida baten erdigunean kokatzen du Irun: nola ari garen prestatzen gure kostaldea bizitzen ari den aldaketetarako eta nola erantzun diezaiekegun. Irun bezalako hiri batentzat, Bidasoarekin eta bere natura-ingurunearekin lotura estua duenarentzat, klima-aldaketaz eta egokitzapenaz hitz egitea ez da urruneko zerbaitez hitz egitea. Gure orainaz hitz egitea da, eta, batez ere, gure etorkizuna nola eraiki nahi dugun azaltzea.

Uste dut Uhinak kongresuaren balio handienetako bat dela, hain zuzen ere, elkarrekin joan behar duten bi mundu harremanetan jartzen dituela: ezagutza zientifikoa eta kudeaketa. Ondo jakin behar dugu zer gertatzen ari den, baina ezagutza hori erabaki, proiektu eta jarduketa zehatz bihurtu ere egin behar dugu.

Eta edizio honek beste urrats bat egiten du norabide horretan, arreta berezia jarriz kostaldeko udalerrietan eta dagoeneko garatzen ari diren esperientzietan. Ondo funtzionatzen duena partekatzea, beste lurraldeetatik ikastea eta modu koordinatuan lan egitea funtsezkoa da hiri eta lurralde erresilienteagoetarantz aurrera egiteko.

Irundik gure esperientzia eskaintzen eta, aldi berean, ikasten jarraitu nahi dugu. Klima-aldaketaren aurrean ez baitago erantzun bakar bat: aurrea hartu, inbertitu, elkarlanean aritu eta jardun egin behar da».

Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasuneko diputatu José Ignacio Asensiok kostaldean dagoeneko antzematen diren ondorioak eta horiei erantzuteko garatzen ari diren tresnak nabarmendu ditu: «Klima-aldaketaren ondorioak dagoeneko ikus daitezke gure kostaldean. Itsas mailaren igoerak, kostaldeko uholdeek, hareatzen atzerakadak eta itsasoko bero-boladek gure ekosistemei, azpiegiturei eta pertsonen segurtasunari eragiten diete. Biztanleriaren % 40 kostaldetik gertu bizi den lurralde batean, egokitzapena ez da jada premia hutsa: premiazkoa da. Horregatik, Gipuzkoa tresna aitzindariez hornitzen ari da, hala nola eskualde- eta toki-mailako Klima Aldaketara Egokitzeko lehen Planaz eta Bideometriako Foru Sareaz. Tresna horiek arriskuei aurrea hartzeko eta ezagutza zientifikoa erabaki zehatz bihurtzeko aukera ematen digute. Uhinak funtsezkoa da bide horretan, irtenbideak partekatzeko eta kostalde seguruago eta erresilienteago baterantz aurrera egiteko».

Erakundeetako eta zientzia-arloko ordezkariek arriskuei aurrea hartzeko, jarduketak koordinatzeko eta lurraldeen artean irtenbideak partekatzeko beharra nabarmendu dute

Eusko Jaurlaritzaren aldetik, Adolfo Uriartek, Natura Ondarearen eta Klima Aldaketara Egokitzearen zuzendariak, plangintza eta erakundeen arteko koordinazioa jarduketa zehatzekin uztartzeko beharra nabarmendu du: 

«Kostaldea klima-aldaketaren ondorioetara egokitzea lehentasuna da Eusko Jaurlaritzarentzat, gure biztanleriaren, azpiegitura estrategikoen eta jarduera ekonomikoaren zati handi bat kostaldean baitago. Uda honetan tenperatura errekorrak izan ditugu euskal kostaldeko uretan: 26 °C-tik gorako balioak neurtu dira, eta ohiko tenperatura 3 °C baino gehiago gainditu duten aurrekaririk gabeko anomalia termikoak izan dira. Erantzuna ezin da jarduketa bakartuetara mugatu. Ezagutza zientifikoa, plangintza, erakundeen arteko koordinazioa eta aurrea hartzeko gaitasuna behar ditugu. Uhinak kongresuan parte hartzeak konpromiso hori islatzen du, eta Euskadiko aurrerapen zehatzak partekatzeko aukera ematen digu, hala nola sailen arteko KAIA koordinazio-mahaia, klima-aldagaia kostaldearen antolamenduan txertatzea eta Zarauzko itsas pasealekuko jarduketak, LIFE Urban Klima 2050 proiektuaren esparruan. Horiek guztiek erakusten dute nola bihurtzen ditugun ezagutza zientifikoa eta plangintza benetako irtenbide, gure kostaldea babesteko eta haren erresilientzia indartzeko».

AZTIko CEO Rogelio Pozok biltzarraren erabilgarritasuna azpimarratu du, kostaldeko aldaketak ikertzen dituztenen eta erabakiak hartu behar dituztenen arteko topagune gisa:

«Badakigu klima aldatzen ari dela. Orain galdera da zer gertatuko den gure kostaldeko tarte bakoitzean eta zenbat denbora izango dugun erantzuteko. Erantzun hori zientziatik etorri behar da, datuekin eta ahalik eta ziurgabetasun txikienarekin, administrazioek eta sektoreek garaiz erabaki ahal izan dezaten. Uhinak kongresuak mahai berean esertzen ditu ezagutza hori sortzen dutenak eta aplikatu behar dutenak».

Zientzia eta egokitzapen-esperientziak

Uhinak kongresuaren programa ikerketa zientifikotik abiatuko da, kostaldearen egokitzapenak eskatzen dituen erabaki eta jarduketetara iristeko. Bi hitzaldi nagusiek aukera emango dute ozeano-mailan gertatzen ari diren aldaketak eta horiek kostaldean dituzten ondorioak aztertzeko. Antonio Turielek, CSICeko ikertzaile zientifikoak Bartzelonako Itsas Zientzien Institutuan, ozeanoan berriki behatutako joerak aztertuko ditu, bereziki Ipar Atlantikoan, baita haren zirkulazioan egon daitezkeen inflexio-puntuei buruzko eztabaida zientifikoa ere.

Melisa Menéndezek, IHCantabriako ikertzaileak, itsas mailaren eta olatuen muturreko gertakarien aldakortasuna jorratuko du, baita arriskuei aurrea hartzeko haien probabilitatea eta magnitudea kalkulatzeko metodoak ere.

Bigarren jardunaldiak ikuspegi hori lurraldearen kudeaketara eramango du, bereziki kostaldeko udalerriei zuzendutako bi mahai-ingururen bidez. Lehenengoak, «Egokitzapenean jardutea: kostaldea eraldatzen ari diren proiektuak», kostaldearen kalteberatasuna murrizteko dagoeneko garatzen ari diren esperientziak bilduko ditu. Besteak beste, Zarauzko hondartzan eta haren inguruan itsas mailaren igoerari eta olatuei aurre egiteko aurreikusitako jarduketak, Galesko Denbighshireko kostaldeko arriskuaren kudeaketa eta Akitania Berriko hainbat egokitzapen-proiektu aurkeztuko dira.

Bigarren mahai-inguruak, «Egokitzapena pentsatzea: etorkizuneko kostalderako estrategiak eta gobernantza», epe ertain eta luzerako erantzunak planifikatzeko eta koordinatzeko moduak izango ditu ardatz. Euskadiko Itsasertza Babesteko eta Antolatzeko Lurralde Plan Sektorialaren berrikuspena, KAIA koordinazio-foroa, Gipuzkoako Bideometriako Foru Sarea eta Iparraldean garatutako kostaldeko arriskuak kudeatzeko estrategia aurkeztuko dira. Truke horrek aukera emango du kostaldeko erronka berak dituzten lurraldeen tresnak eta lan-ereduak alderatzeko.

Saio horiek ahozko 40 komunikaziorekin eta 25 posterrekin osatuko dira, klima-aldaketaren erronkei, kostaldeko muturreko fenomenoei, arintzeari, erresilientziari, gobernantzari eta komunikazioari buruz.

Uhinak zer den

Uhinak Klima Aldaketari eta Itsasertzari buruzko Nazioarteko Biltzarra da, Ficobak eta AZTI zentro teknologikoak sustatua. Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailaren babesa du, Ihoberen bidez, baita Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasun Departamentuarena, Euskal Hirigune Elkargoarena eta Akitania Berria Eskualdearena ere.