Regions4Climate (R4C) proiektu europarraren partzuergoaren eta Batzar Nagusiaren laugarren bilera egingo da Euskadin gaurtik urriaren 7ra. Horizon Europe programak finantzatzen duen ekimen honek klima-aldaketaren aurrean Europako lurraldeen erresilientzia handitzeko irtenbide berritzaileak sustatzen ditu. Hitzorduan, proiektuan parte hartu duten hamabi eskualdeetako ordezkariak bildu dira, baita erakunde zientifikoak, teknologikoak eta Europako administrazio publikoak ere. 

Urriaren 5etik 7ra, Regions4Climate partzuergoaren laugarren bilera egingo da Ficoban. Proiektu europar horrekin, hemendik eta 2027ra arte, eskualde horietako 13,8 milioi laguni baino gehiagori lagunduko zaie. 

Irekiera instituzionalean, Eusko Jaurlaritzako Natura Ondarearen eta Klima Aldaketara Egokitzearen zuzendari Adolfo Uriartek klima-arriskuei aurre egiteko eskualde-lankidetzak duen balio ikaragarria nabarmendu du: "Erronka global baten aurrean, eskualde bakar batek ere ezin du bakarrik jokatu. Ezagutza partekatua, berrikuntza, lankidetza instituzionala eta konpromiso soziala behar ditugu. Elkarrekin erresiliente izan behar dugu, elkarrengandik ikasiz eta aurrera eginez, pertsonak eta lurraldea babesteko konpromisoa duen Europako erkidego gisa". 

Egungo egoerak premiaz jarduteko deia egiten du: aurten, Euskadik inoizko udarik beroena izan du, 22,1 gradukoa batez beste, espero zen batez besteko klimatikoa baino 3,4 gradu altuagoa. Itsasoan, Kantauri itsasoan errekorreko tenperaturekin, euskal kostaldean 26 °C-tik gorako puntura iritsi direnak, anomalia termiko berriak izan dira, beren ohiko tenperatura baino 3 °C handiagoak, 23,4 ºC-ko batez bestekoekin. Eta, 2000. eta 2024. urteen artean, itsasoaren batez besteko maila 15 eta 25 zentimetro artean igo da euskal kostaldean. 

Euskadi da kostaldeko eremuen egokitzapenari buruzko lantaldearen buru, eta Txingudiko badian du esperientzia pilotu nagusia 

Ildo horretan, Uriartek eskualdeek jada lurraldeei aplikatu ahal zaizkien irtenbideen bilaketan egiten ari diren lana nabarmendu du: "Garrantzitsuena da klimaren egokitzapena ideia abstraktu bat ez dela frogatzen ari garela. Zerbait ukigarria da. Neurgarria da. Eta erreplikagarria da", adierazi du. 

Partzuergoaren Euskadiko bilera hori lurraldeak klimaren egokitzapenaren arloan egindako lanaren aintzatespena da, eta aukera emango du Txingudiko badian euskal itsasertzaren erresilientzia handitzeko bultzatzen ari diren jardueretako batzuk bertatik bertara erakusteko. 

Europako hamabi eskualde elkarlanean erronka komun bati aurre egiteko 

Regions4Climatek Europako hamabi eskualde biltzen ditu: Euskadi eta Gaztela eta Leon (Espainia), Akitania Berria (Frantzia), Azoreak (Portugal), Toskana (Italia), Pärnumaa (Estonia), Helsinki-Uusimaa eta Eskandinaviako Artxipelagoa (Finlandia), Burgas (Bulgaria), Sitia (Grezia), Zipre eta Køgeko Badia (Danimarka). Guztiek batera, hainbat arlotan egiten dute lan klima-aldaketaren inpaktuei aurre egiteko irtenbide berritzaileak diseinatzeko eta frogatzeko: uraren kudeaketan, kostaldeko egokitzapenean, ekosistemetan, gobernantza klimatikoan eta parte-hartze sozialean.

Urriaren 7an, Gaztela eta Leon (Espainia), Akitania Berria (Frantzia), Azoreak (Portugal), Toskana (Italia), Pärnumaa (Estonia), Helsinki-Uusimaa eta Eskandinaviako Artxipelagoa (Finlandia), Burgas (Bulgaria), Sitia (Grezia), Zipreko Badia (Jaizube) eta San Mertzia inguruak bisitatu ahal izango dituzte

Proiektua 2023tik 2027ra bitartean garatuko da, eta Europaren 24,5 milioi eurotik gorako finantzaketa jasoko du. Aurreikusita dago 13,8 milioi pertsonak baino gehiagok jaso ahal izatea ekimenaren esparruan sortutako tresnak, ezagutzak eta irtenbideak. 

Txingudi, kostaldeko egokitzapenaren euskal erakuslea 

Euskadi lantaldeko eskualde lider gisa parte hartzen ari da, kostaldeak egokitzeko, eta Akitania Berriarekin, Azoreekin eta Toskanarekin lankidetzan aritzen da zenbait arriskuri aurre egiteko irtenbideak garatzeko, hala nola itsas mailaren igoerari, kostaldeko higadurari, uholdeei eta ekaitzei aurre egiteko. 

Euskadiren jarduera nagusia proiektuaren barruan Txingudiko badian egingo da, are zehatzago, San Lorentzo urmaelaren eta Jaizubiako paduren inguruan. Aurreikusitako jarduketei esker, gune horien dinamika naturala berreskuratuko da, biodibertsitatea hobetuko da, eta klima-aldaketaren ondorioetara egokitzeko gaitasuna indartuko da. 

Guztira, San Lorenzon 5,5 hektarea berreskuratzea eta monitorizatzea aurreikusten du proiektuak, eta horiei Jaizubian berritutako 2,5 hektarea padura gehitu behar zaizkie. Gainera, monitorizazio zientifikoko sistema aurreratu bat erabiliko da, ekosistemen eboluzioa ebaluatzeko, eta, hari esker, Bidasoako estuarioan aplikatutako naturan oinarritutako irtenbideen eraginkortasuna neurtu ahal izango da. 

Zientzia, gobernantza eta partaidetza 

Regions4Climateri euskal ekarpenak gobernantzarako eta erakundeen koordinaziorako tresna berriak garatzea ere badakar. Horien artean, nabarmentzekoa da sailen arteko KAIA mahaia, zeina Eusko Jaurlaritzako sailen eta uraren eta uholdeen kudeaketan, meteorologian, lurralde-plangintzan, larrialdietan eta natura-ondarean espezializatutako erakundeen arteko lankidetzaren bidez klima-egokitzapena bultzatzeko sortu baitzen. 

Era berean, proiektuari esker, herritarren parte-hartzea indartu da Txingudi inguruan, besteak beste, Ekoetxea Txingudirekin batera garatutako ekimenen bidez. Halaber, aurrera egin da ezagutza zientifikoaren sorkuntzan eta antzeko erronkei aurre egiten dieten Europako beste lurralde batzuetara transferi daitezkeen tresnen sorreran. 

Partzuergoaren bilerak edo topaketak lan-saioak eta Euskadiko eta Akitania Berriko hainbat kokapenetara bisita teknikoak uztartuko ditu. Bertan, parte hartzen duten eskualdeek bertatik bertara ezagutu ahal izango dituzte bi lurraldeetan garatutako leheneratze ekologikoko, kostaldearen monitorizazioko eta klima-egokitzapeneko esperientziak.