Euskadiko industriaren sektoreak jasangarritasunerantz aurrera egiten jarraitzen du bere kudeaketa-ereduan. Hala islatzen dute Euskadiko 2025eko Industria Ekobarometroaren ondorioek. Azterlan hori Ihobe sozietate publikoak egin du, 10 langile baino gehiagoko enpresei egindako 567 elkarrizketatik abiatuta. Elkarrizketatutako enpresak lau talde handitan banatu dira: IPPCak (kutsaduraren prebentzio eta kontrol integratuari lotuta dauden industria enpresak), I+G+b-ko enpresak, gizarte ekonomiako enpresak eta industria-enpresa “orokorragoak”. 

2025eko Industria Ekobarometroak euskal industriaren egitura errealarekiko proportzionala den banaketa sektoriala du. Sektore metalurgikoak du oraindik ere errepresentazio handiena, eta atzetik datoz ekipo elektrikoen eta energiaren, elikaduraren eta automobilgintzaren industriak.

Ikerketaren emaitzen arabera, inkestatutako enpresen % 88k energia aurrezten dute, eta % 80k baino gehiagok hondakinak eta materialak murrizten dituzte

Horietan guztietan, txostenak ondorioztatzen du ingurumenarekiko konpromisoa kostu gisa jasotzeari utzi zaiola, eta dagoeneko garatzeko eta bereizteko aukera gisa ikusten dela. 2020an egindako aurreko azterlanarekin alderatuta, 2025eko Industria Ekobarometroak jauzi kualitatiboa berretsi du euskal industriaren ingurumen-heldutasunean. Enpresak maila apalagoetatik batez beste efizientziako bost ekintza baino gehiago ezartzera igaro dira, eta egiturazko aldaketa bat finkatu dute. Nabarmentzekoak dira energia aurreztea (% 88), hondakinak minimizatzea (% 87) eta materialak aurreztea (% 83), baita dagoeneko ohikoak diren jardunbideak ere, hala nola barnean eta kanpoan birziklatzea edo ura aurreztea. Zifra horiek aurrerapen nabarmena erakusten dute aurreko edizioaren aldean, eta erakusten dute baliabideen efizientzia portaera orokorra dela euskal industrian.

Teknologia berde eta digitalen erabileran ere igoera nabarmena ikusten da, ezarritako hiru teknologia baino gehiagoko batezbestekoarekin, eta aurrerapen nabarmenarekin IPPC eta I+G+b enpresen artean.Aldi berean, egiturazko oztopoak mantentzen badira ere —batez ere kostu ekonomikoa eta konplexutasun administratiboa—, enpresek garrantzi handiagoa ematen diete gaur egun jasangarritasunaren onura estrategikoei —bereziki kostu operatiboen murrizketari—, araudia betetzeari eta ospea hobetzeari. 

Gainera, datuek erakusten dute ingurumen-kudeaketan eta ekonomia zirkularrean prestatutako langile gehiago daudela, nahiz eta prestakuntza-plan egituraturik ez egoteak erronka transbertsala izaten jarraitzen duen. 

Oro har, emaitzek erakusten dute industria aldatu egin dela, unean uneko onarpenetik jasangarritasunaren egiturazko integraziorantz, lehiakortasunaren motor gisa.

Efizientzia handiagoa, baina betetzeke dauden erronkekin

Aurrerapen orokorra izan arren, azterlanak trantsizioaren erritmoa baldintzatzen jarraitzen duten egiturazko erronkak ere identifikatzen ditu. 

Ildo horretatik, enpresek dirulaguntza gehiago eskatzen dituzte neurriak ezarri ahal izateko, tramiteak sinplifikatzeko eta prestakuntza espezializatua jasotzeko, sektore osoaren eraldaketa bizkortzeko funtsezko palanka gisa. Izan ere, industria-enpresen % 66k eta IPPCen % 81ek uste dute dirulaguntzak eta zerga-kenkariak izango liratekeela neurririk eraginkorrena haien efizientzia eta lehiakortasuna hobetzeko.

IPPC enpresak eta I+G+b jarduerak egiten dituztenak nabarmentzen dira aurreratuentzat

Gainera, 2025eko Euskadiko Industria Ekobarometroak berretsi du jasangarritasuna inpaktu positiboak sortzen ari dela ingurumen-esparrutik haratago. Baliabideen efizientziaren eta ekoberrikuntzaren aldeko apustua egiten duten enpresek beren ospea hobetzen dute, beren posizio lehiakorra indartzen dute eta erronka globaletara egokitzeko gaitasun handiagoa erakusten dute.  

Zehazki, ezarritako efizientzia-neurriek —bereziki energiarekin, materialekin eta hondakinekin lotutakoek— zuzeneko eragina dute emisioen murrizketan, baliabideen aurrezpenean eta birziklatze-tasen igoeran. Ebidentzia sektorialaren arabera, jarduera horiek % 7tik gorako batez besteko murrizketak ekarri ohi dituzte, bai emisioetan, bai hondakinen sorreran, eta, horrela, sektorearen lehiakortasuna indartzen dute.

Ihobeko zuzendari nagusi Alexander Boto Bastegietak nabarmendu duenez, “euskal industria erakusten ari da jasangarritasuna dela merkatu zorrotzetan lehiatzeko eta etorkizun bidezkoagoa eta osasungarriagoa eraikitzeko bidea. Orain, erronka trantsizioa bizkortzea da, mantsoago aurrera egiten duten enpresei lagunduta eta lankidetza publiko-pribatua indartuta”. 

Horrela, azterlanak euskal industria-sarearen bilakaeraren eta Euskadi 2030 Industria Planaren helburuen arteko sintonia berresten du. Plan horrek deskarbonizazioa, digitalizazioa eta ekonomia zirkularra ardatz estrategikotzat hartzen ditu Europako testuinguruan industria berdeagoa, erresilienteagoa eta lehiakorragoa bermatzeko.