Eusko Jaurlaritzak eta Ecoembesek, enpresei eta gizarte osoari lagunduz, ontzien esparruan ekonomia zirkularrerako trantsizioa bultzatzen duen erakundeak,  gaur bertan aurkeztu dituzte “Birziklatu zure zentroan - Irisgarria” proiektuaren Euskadiko emaitzak. Ekimen horren helburua da birziklapena eta zirkulartasuna hurbiltzea adimen-desgaitasuna eta autismoaren espektroko nahasmendua (AEN) dutenei.

Jardunaldia gaur goizean egin da Usoa Lantegian (Barakaldon), eta ondokoek parte hartu dute: Nikolas García-Borreguero Uribek, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren zuzendariak; Fernando Blázquez Andrések, Ecoembesen Euskadiko Kudeaketa Autonomikoaren eta Tokiko Kudeaketaren gerenteak; Amaia del Campo Berasateguik, Barakaldoko alkateak, eta Xavier Treviñok, Usoa Lantegiko presidenteordeak.

“Birziklatu zure zentroan-Irisgarria” proiektua iritsi da adimen-desgaitasuna eta autismoaren espektroko nahasmendua (AEN) duten pertsonentzako Euskadi osoko 73 zentrotara

Bertaratuek, besteak beste komunikabideek eta zentroko langile eta zuzendariek, birziklapen-jarduera bat erabiltzaileekin ikusteko aukera izan dute, begirale batek dinamizatutakoa; gainera, Usoa Lantegiaren instalazioak bisitatu dituzte, ontzien bilketa selektiboaren benetako ezarpena ezagutzeko. 

Testuinguru horretan, Nikolas García-Borreguero Uribek zera adierazi du: “bilketa bereiziaren hobekuntzan aurrera egiteko, beharrezkoa da eredu hori etxeko eremutik harago zabaltzea, okupazio-zentroak bezalako espazioak txertatuz, non horrelako ekimenek birziklatze-tasak handitzen eta Europako araudiak ezarritako helburuak betetzen laguntzen duten. “Birziklatu zure zentroan - Irisgarria” proiektua bezalako ekimenek ingurumenarekiko kontzientziazioa indartzen dute ikuspegi inklusibo batetik, proiektuaren dimentsio soziala integratuta eta ekonomia zirkular bateranzko trantsizioak herritar guztiak inplikatu behar dituela erakutsita, inor ere atzean utzi gabe”.

Bestalde, Fernando Blázquezek, Ecoembesen Euskadiko gerenteak, azpimarratu du “Eusko Jaurlaritzarekin lankidetzan aritzeak aukera ematen digula ekonomia zirkularreko eredu inklusibo eta irisgarriago batera aurrera egiten jarraitzeko. Ecoembesen uste dugu jasangarritasuna soilik dela erabatekoa dimentsio soziala duenean, eta proiektu honek erakusten du birziklatzeak eragin positiboa izan dezakeela bai ingurumenean, bai pertsonen bizitzan, eta kolektibo guztiek ingurunearen zaintzan aktiboki parte hartzea errazten du”.

“Birziklatu zure zentroan – Irisgarria” proiektua Eusko Jaurlaritzaren eta Ecoembesen apustuaren parte da, eta 2025eko irailetik 2026ko otsailera bitartean garatu da. Proiektuan adimen-desgaitasuna eta autismoaren espektroko nahasmendua (AEN) duten pertsonentzako 73 zentrok parte hartu dute, hala nola okupazio-zentroak, eguneko zentroak, egoitzak eta hezkuntza bereziko ikastetxeak; hala, birziklapena hurbildu zaie zentroetako 5.200 erabiltzaileei eta ia 1.300 profesionalei. Zentroetako eguneroko errutinan gaikako bilketa txertatu dezaten eta hondakinak behar bezala bereizten laguntzeko, Ecoembesek guztira 317 edukiontzi banatu ditu (besteak beste, 53 ontzi hori, 124 zakarrontzi hori eta 140 zakarrontzi urdin).

Birziklapenaren bidez gizarteratzea sustatzen duen proiektua

Ekimenaren bidez, egokitutako ingurumen-hezkuntzaren aldeko apustua egin da. Horiek horrela, hizkera argia eta piktogramak oinarritzat dituzten eduki irisgarrien bidez, horren gaineko prestakuntza jaso dute 276 profesionalek (besteak beste, zuzendariek, terapeutek eta osasun- nahiz garbiketa-langileek), bai eta adimen-desgaitasuna eta AEN duten 900 pertsonak ere. Ekintza horiek, birziklapenari buruzko ezagutzak hobetu ez ezik, erabiltzaileen autonomia eta parte-hartzea ere bultzatu dituzte, eta euren ingurunean aldaketa-eragile bihurtu dituzte.

Ekimenak prestakuntza eta material irisgarriak eskaintzen ditu proiektuaren helburua lortzeko: birziklapena ohitura egonkor gisa sendotzea

Ekimenaren elementu giltzarrietako bat izan da haren jarraitutasuna bermatzea. Horretarako, material didaktikoak, jarduerak eta jolasak eman zaizkie zentroei, horiek baliatuz profesionalek jarraitu dezaten birziklapena lantzen esku-hartzea amaitutakoan, ohitura jasangarriak era iraunkorrean finkatu daitezen. Halaber, seinale irisgarriak jartzea lagungarria da jarrera horiek indartzeko eta, halaber, laguntzen du hondakinak modu argian eta errazean bereizten.

Ecoembes-i buruz

Ecoembes erakundeak ekonomia zirkularrerako trantsizioa bultzatzen du ontzien esparruan, eta enpresei nahiz gizarteari oro har laguntzen die lan horretan. Helburua da hondakinik gabeko etorkizuna lortzea. Horretarako, sustatzen da hondakinak murriztea, berrerabiltzea eta birziklatzea, betiere gizartean eta ingurumenean eragin positiboa izatea xede.

1997tik, Ecoembesek enpresei laguntzen die Ekoizlearen Erantzukizun Hedatua betetzen etxeko ontziei dagokienez, eta 2024tik baita ontzi komertzial nahiz industrialei dagokienez ere. Hala, lurralde osoan abian den eredua garatu dute administrazio publikoarekin lankidetzan, zeinak gizartearen laguntza baitu oinarri. 2025ean, 24.000 enpresak baino gehiagok konfiantza izan zuten Ecoembes-en haien ontzien birziklapena kudeatu zezan.